عروسی کدامتان است؟

تنظیم: مرضیه پورباقر مهنه

مقدمه

تابستان است و هوا بسیار گرم؛ امّا از ماندن توی خانه هم کلافه‌ام. می‌پرسم چند شنبه است؟

ـ سه شنبه. این را مادرم در حالی که لیوان شربت خاکشیر را روی لب گذاشته می‌گوید.

کولر را روی درجه‌ی تند می‌گذارم. گوشی تلفن را بر‌می‌دارم و با مریم دوستم قرار می‌گذارم که بیرون برویم. به مادرم می‌گویم: شما نمی‌آیید؟ سرش را به علامت مثبت تکان می‌دهد.

عصرهای سه‌شنبه درس تفسیر، گرما و سرما نمی‌شناسد. استاد طاهایی آیات‌الولایه را می‌گوید و ما با جان دل می‌شنویم و یادداشت بر‌می‌داریم. درس به پایان می‌رسد و تا اذان مغرب فرصت خوبی است تا به استاد نزدیک‌تر شویم و گفتگویی خودمانی داشته باشیم. دختران دیگر هم به جمعمان اضافه می‌شوند. ایّام شعبانیه است و استاد با همان لبخند همیشگی می‌گوید: اعیاد مبارکتان باشد. عروسی کدامتان است؟

 و ما دسته جمعی می‌گوییم: استاد! کو تا عروسی با این اوضاع اقتصادی؟

 و استاد برایمان این‌گونه می‌گوید:

*عزیزان! اگر به روایات و آیات الهی توجّه کنیم، دستور است که در ازدواج سرعت داشته باشید. در آیه‌ی ۳۲ از سوره‌ی مبارکه‌ی نور خداوند می‏فرماید: «وَ أَنْکِحُوا الْأَیامى‏ مِنْکُمْ وَ الصَّالِحِینَ‏ مِنْ‏ عِبادِکُمْ إِنْ یَکُونُوا فُقَراءَ یُغْنِهِمُ اللَّه‏ مِنْ فَضْلِه‏»؛ شما بی‏جفتان را جفت بدهید، برای دختران و پسرانتان، همسرانی که صلاحیت دارند و شایسته هستند انتخاب کنید و ترس از فقر هم نداشته باشید. اگر فقیر هم باشند، نگویید چگونه این پسر را زن بدهیم و یا از کجا به این دختر جهیزیه دهیم. خداوند از فضل خودش بی‏نیازشان می‏کند. یک عامل نگهداری دختر و پسر و ازدواج دیر هنگام آن‏ها از طرف خانواده‏هایشان همین ترس از نداشتن است. قرآن می‏فرماید: نترسید! خداوند ـ‌تبارک و تعالی‌ـ رزّاق است. اگر فقیر باشند خدا آن‏ها را غنی و بی‏نیاز می‏کند و ازدواج هم سبب ازدیاد روزی می‏شود. خداوند وعده داده است که بی‏نیاز می‏کند.

یکی می‌گوید: حالا برای چی این‌قدر عجله؟

*این‌که دستور داده شده است هر چه زودتر برای ازدواج پسر و دختر اقدام کنید، به خاطر پیامدهای آن است. اگر نیاز جنسی دختر و پسر در سن ازدواج جوابگو نداشته باشد، خدای نکرده به انحراف کشیده می‏شوند. این طور نیست که همه تسلّط بر نفس داشته باشند، بتوانند خودداری کنند و صبر و پایداری داشته باشند. بنابراین خانواده‏ها باید هر چه زودتر برای ازدواج پسر و دختر اقدام کنند.

خانوم ما هنوز درس داریم. ازدواج کنیم یا از درس عقب می‌مانیم یا به زندگیمان نمی‌توانیم رسیدگی کنیم.

*اول ازدواج بعد درس. بارها گفته می‏شود که این پسر درس دارد، این دختر درس می‏خواند. ازدواج باشد برای بعد از تحصیلشان؛ که این هم اصلاً صحیح نیست. از طرفی«اطْلُبُوا الْعِلْمَ‏ مِنَ‏ الْمَهْدِ إِلَى اللَّحْد» داریم که از گهواره تا گور دانش بجوی؛ صحیح نیست که درس را ترک کنند، باید درس بخوانند. ولی ازدواج مانع درس خواندن در حوزه یا دانشگاه نمی‏شود. درس بخوانند و ضمن ازدواج شرط تحصیل را داشته باشند. افرادی هستند که شش کلاس سواد داشتند بعد از ازدواج درس خواندند لیسانس و فوق لیسانس گرفتند و دارند دکترا می‏گیرند. پس ازدواج مانع تحصیل نیست. ما این را نمی‏پسندیم که درس نخوانند و فقط خانه‏داری کنند. این را اسلام هم نمی‏پسندد؛ امّا فراموش نشود وظایف اوّلیه و ضروری در زندگی، همسرداری و تربیت فرزند است. پسر کسب و کاری داشته باشد که بتواند زندگیش را اداره کند و دختر هم بتواند خوب همسرداری کند و فرزندان خوبی تربیت کند. البتّه در این صورت درس با کندی پیش می‏رود ولی باید به وظایف اوّلیه‏اش هم توجّه داشته باشد. درس را هم ادامه دهد. هرچه بیشتر درس بخواند وظیفه‌شناسی‏اش بیشتر می‏شود.

استاد! خوب ما می‌خواهیم لیسانس و فوق لیسانس بگیریم. حدّاقل همسرمان هم باید همین‌قدر درس خوانده باشد تا هم کفو هم باشیم!

*توصیه‏ی ما این است که این افراد یک مقدار غرورشان را بشکنند، قدری به ایمان طرف مقابل فکر کنند. مهم‏ترین سرمایه برای مرد یا زن ایمان اوست. اگر واقعاً ایمان والایی داشته باشد حالا از نظر سواد کمتر باشد ولی فهمش خوب باشد، قبولش کنند. افراد زیادی هستند که خانم‏ها تحصیلات عالیه دارند امّا همسرانشان درس کمتری خوانده‏اند. این خانم فهمیده شده، می‌داند چه طور زندگی کند. البتّه قدری مشکل است که با هم همفکر نباشند؛ امّا هم عقیده که هستند. آن‌چه که دو فرد را به هم نزدیک می‏کند عقیده است که عقیده‏شان یکی باشد. در صورتی که همفکر نباشند زن می‏سازد و صبر می‏کند.

هنوز خیلی زوده ما که سنّی نداریم؟

دختر از سن ۱۷ تا ۲۱ سال شور و هیجان دارد. اگر از این بگذرد بیشتر از دیدگاه عقل و منطق وارد می‌شود و حالت افسردگی در دختر جوان ایجاد می‏شود. تحصیلات دارد، سنّش بالاست، ازدواج نکرده، به فرض که ازدواج کند، مادر شود، یک مادر افسرده و با روحیه‏ی خمیده. آن شادابی‏های جوانی را ندارد. اگر غریزه سرکوب شود پیامدهایش افسردگی و عصبانیت است. گاهی هم بیماریو جنون است. این پیامدها خیلی خطرناکند. مگر این که با نیروی ایمان بتواند غریزه را کنترل کند. با یاد خدا  با بندگی و عبادت و با توجّه به وظایف اجتماعی و دینی جلوی سرکشی غریزه را بگیرد.

حضرت زهرا(علیها‏السّلام) در سن ۹ سالگی ازدواج کردند. علمای بزرگواری داریم که دخترانشان که به سن ازدواج می‏رسیدند شوهر می‏دادند حتّی در احوالات بعضی از علما نوشته‏اند که وقتی دخترشان به حدّ ازدواج می‏رسید در جمع طلّاب می‏فرمودند: دختر من موقع ازدواجش رسیده و افرادی خواستگاری می‏کردند و ازدواج صورت می‌گرفته‌است. سن ۱۵ تا ۲۱ را مناسب ازدواج می‏دانم. خانواده‏ی من هم ازدواج را مهم می‏دانستند در دوازده سالگی ازدواج کردم و بعد به فکر تحصیل افتادم.

ازدواج یک امر مهمّی است. تحصیل هم مهم است امّا آن پیامدهای منفی که عدم ازدواج دارد عدم تحصیل ندارد؛ بنابراین ازدواج اهمّ است و ازدواج مقدّم بر تحصیل می‌شود.