دی ان ان evoq , دات نت نیوک ,dnn
جمعه, 24 آبان,1398

جشن و شادی در آینه‌ی احکام


 جشن و شادی در آینه‌ی احکام

 جشن و شادی در آینه‌ی احکام / طاهره رحیم‌زاده

قال رسول الله… صلی الله علیه و آله و سلم: أَحَبُّ الْخَلْقِ إِلَى اللَّهِ مَنْ نَفَعَ عِيَالَ اللَّهِ وَ أَدْخَلَ عَلَى أَهْلِ بَيْتٍ سُرُوراً.

پیامبر اکرم…  صلی الله علیه و آله و سلم می‌فرماید: محبوب‌ترین خلق نزد خداوند کسی است که به عیال خداوند (مردم) نفع برساند و خانواده‌ای را شاد کند. (اصول کافی، ج3، ص239)

از آن‌جا که دین مبین اسلام، در برگیرنده‌ی تمام شئونات زندگی بشر است، در تمام ابعاد فردی و اجتماعی، احکام و دستوراتی برای متدیّنین به این آیین مقدّس دارد. ائمه‌ی اطهار علیهم السلام‰ فرموده‌اند: به مسلمان امر شده‌است همان‌طور که اوقات خود را به عبادت و کار و تلاش در مسیر زندگی می‌گذرانند، باید وقتی را برای تفریح و پرداختن به آن‌چه سبب فراخی روح و روان می‌شود اختصاص دهند. در کلام مولایمان امیر‌مؤمنان علیه السلام است که اگر این مسأله را در زندگی رعایت نکنیم، عبادت و کار نیز به سرانجامی نخواهد رسید. بنابراین از طرفی باید به شادی و سرور پرداخت و از جهت دیگر، باید آداب و احکام آن را رعایت کرد تا از این مسیر، انسان دچار وسواس شیطانی و حیله‌های نفس بشری نشود، چرا که شادی‌ها بهترین عامل و وسیله برای به غفلت انداختن آدمی از خود و خداوند خویش است.

بنابراین در این نوشتار، مجموعه‌ای از فتوای مراجع عظام در مورد احکام مربوط به جشن و شادی مطرح شده‌است؛ از جمله حکم کف‌‌زدن در اعیاد مذهبی، حکم رقص، حکم شاباش، حکم شرکت در مجالس عروسی، حکم طلا برای مردان، حکم اصلاح صورت برای بانوان، حکم تاتو کردن و چند مسأله‌ی دیگر.

حکم کف زدن در اعیاد مذهبی

سؤال: دست‌زدن در اعیاد معصومین‰ چه حکمی دارد؟

آیات عظام: امام خمینی، آیت الله خامنه‌ای، سیستانی، مکارم شیرازی، صافی گلپایگانی: به طور کلی کف‌زدن فی نفسه به نحو متعارف (غیر لهوی) اشکال ندارد، ولی بهتر است فضای مجالس دینی به ذکر صلوات و تکبیر معطّر گردد. (حضرت امام، احکام ازدواج، ص78؛ آیت الله خامنه‌ای، اجوبه، س1182؛ آیت‌الله سیستانی، جزوه‌ی جامعةالزهرا (قم)، احکام جشن و شادی، ص6؛ مکارم شیرازی، استفتائات، ج1، سؤال538؛ آیت‌الله صافی، جزوه‌ی جامعةالزهرا، ص6)

حکم کف‌زدن در مساجد

سؤال: دست‌زدن در مساجد چه حکمی دارد؟

آیات عظام: آیت‌الله مکارم شیرازی، نوری همدانی: در این‌گونه مکان‌های مقدس باید از دست‌زدن پرهیز شود. (آیات عظام مکارم، استفتائات، ج1، س538؛ نوری همدانی، استفتائات، ج2، س584)

امام خمینی، آیت الله خامنه‌ای، سیستانی، صافی گلپایگانی: بهتر است در این‌گونه مکان‌های مقدس از دست زدن پرهیز شود. (حضرت امام، احکام موسیقی، ص79؛ آیت الله خامنه‌ای، اجوبه، س1181، سیستانی، جزوه‌ی جامعةالزهرا (قم)، ص6؛ آیت‌الله صافی، جامع الاحکام، ج2، س1583)

تبصره: البته اگر کف‌زدن سبب هتک این مکان‌ها شود، به فتوای همه‌ی مراجع حرام است.

حکم رقصیدن

سؤال: حکم رقص زن و شوهر چیست؟

تمام مراجع به جزآیت‌الله بهجت: رقص زن برای شوهر و بر عکس آن جایز است. (جزوه‌ی جامعةالزهرا، قم، ص8)

آیت‌الله بهجت: اشکال دارد. (آیت‌الله بهجت، ج4، م1800)

سؤال: حکم رقص مرد برای مرد و زن برای زن چیست؟

امام خمینی، آیت الله خامنه‌ای: اگر باعث تحریک شهوت و یا سبب ارتکاب فعل حرام یا ترتّب مفسده‌ای نباشد، اشکال ندارد. (امام خمینی، احکام موسیقی، ص82؛ آیت الله خامنه‌ای، اجوبه، س1169)

آیت‌الله سیستانی، آیت‌الله نوری همدانی، آیت‌الله وحید خراسانی: بنابر احتیاط واجب جایز نیست. (آیت‌الله سیستانی، جزوه‌ی جامعةالزهرا، قم، ص9؛ آیت‌الله نوری همدانی، س574؛ آیت‌الله وحید خراسانی، جزوه‌ی جامعةالزهرا، قم، ص9)

آیت‌الله مکارم شیرازی، آیت‌الله صافی گلپایگانی: در هر دو صورت حرام است. (آیت‌الله مکارم شیرازی، استفتائات، ج1، س534؛ آیت‌الله صافی گلپایگانی، جزوه‌ی جامعةالزهرا، قم، ص9)

حکم انواع رقص

سؤال: آیا بین انواع رقص، اعم از رقص محلی و رقص با چوب و رقص برای آموزش و... تفاوتی وجود دارد؟

آیات عظام: خامنه‌ای، بهجت، تبریزی: تفاوتی میان انواع رقص‌ها در حکم نیست. (آیت الله خامنه‌ای، اجوبه، س1166-1169-1179؛ بهجت، استفتائات، ج4، س1802؛ تبریزی، استفتائات، ج1، س1062)

حکم حضور در مجلس رقص

سؤال: حکم نشستن زن در تالارها و مجالس عروسی چیست؟ در صورتی که خانمی مشغول رقص باشد حکم آن چیست؟

آیات عظام: خامنه‌ای، فاضل لنکرانی: شرکت در مجالس رقص اگر تأیید کار دیگران محسوب شود یا مستلزم کار حرامی باشد جایز نیست. (آیت الله خامنه‌ای، اجوبه، س1176؛ فاضل لنکرانی، جامع المسائل، ج1، س1739)

حکم دادن و گرفتن شاباش

سؤال: حکم شاباش چیست؟

الف) اگر در مقابل رقص نباشد، اشکالی ندارد.

ب) اگر در مقابل رقصیدن باشد، حکم خود رقص را دارد. (رهنما74، احکام جشن و شادی، ص21)

حکم شرکت در مجالس عروسی

سؤال: شرکت در مجالس عروسی یا مجالس دیگر که انسان می‌داند در آن شئونات اسلامی را رعایت نمی‌کنند از قبیل اختلاط زن و مرد، رقص و پای کوبی و استفاده از نوارهای موسیقی چه حکمی دارد؟

آیات عظام: مکارم شیرازی، بهجت: شرکت در مجالس گناه حرام است. (آیت‌الله مکارم شیرازی، استفتائات، س719؛ بهجت، استفتائات، س1820)

حکم راه‌اندازی کاروان‌های عروسی

سؤال: گل‌آرایی کردن ماشین و بوق‌زدن در سطح شهر، اگر موجب جلب نظر نامحرم به داخل ماشین یا باعث اذیت و مزاحمت برای مردم شود چه حکمی دارد؟

آیات عظام: مکارم شیرازی، تبریزی: چنان‌چه مزاحمتی برای مردم و استراحت آنان نداشته‌باشد و مخالف مقررات نباشد مانعی ندارد. (مکارم شیرازی، استفتائات، س1771؛ تبریزی، استفتائات، س1066)

حکم رقصیدن داماد

سؤال: رقص داماد در مجلسی که زنان حضور دارند چه حکمی دارد؟

آیات عظام: بهجت، مکارم شیرازی، صافی: حرام است. (بهجت، استفتائات، س1810؛ مکارم شیرازی، استفتائات، ج1، س535، رهنما، احکام جشن و شادی، شماره‌ی74، آستان‌قدس رضوی، ص17)

آیات عظام: سیستانی، فاضل، نوری، وحید: بنابر احتیاط واجب، جایز نیست. (سیستانی و وحید خراسانی، رهنما، احکام جشن و شادی، شماره‌ی74، آستان‌قدس رضوی، ص17)

آیات عظام: امام خمینی، خامنه‌ای: اگر رقص به گونه‌ای باشد که باعث تحریک شهوت شود یا مستلزم فعل حرام یا ترتب مفسده‌ای باشد جایز نیست. در غیر این‌صورت اشکال ندارد. (امام، احکام دانشجویی، موسیقی، ص81؛ خامنه‌ای، اجوبه، س1167)

حکم رقص نابالغ

سؤال: حکم رقص کودک نابالغ چیست؟

آیات عظام: خامنه‌ای، مکارم شیرازی، بهجت: کودک نابالغ چه پسر یا دختر، تکلیفی ندارد، ولی سزاوار نیست افراد بالغ آنان را به رقص تشویق کنند. (خامنه‌ای، اجوبه، س1176؛ مکارم، استفتائات، ج1، س536؛ بهجت، استفتائات، ج4، س1816)

حکم مراسم عقد در محرم و صفر

سؤال: آیا مراسم عقد و عروسی در ماه محرم و صفر جایز است؟

همه‌ی مراجع: برگزاری این نوع مراسم، اگر تؤام با معصیت و یا هتک حرمت حضرت سید الشهدا نباشد اشکال ندارد. اما برای مؤمنان سزاوار است که حرمت این ایام را پاس بدارند و از انجام کارهای شادی آفرین بپرهیزند. (پرسش و پاسخ دانشجویی، ج16، ص216، س324)

حکم طلا برای مردان

سؤال: استعمال طلا برای مرد به عنوان زینت چه حکمی دارد؟

پوشیدن طلا مانند آویختن زنجیر طلا به گردن و به دست کردن انگشتر و ساعت طلا برای مرد حرام است. (توضیح المسائل مراجع، مسأله‌ی832؛ خامنه‌ای، اجوبه، س444؛ نوری، رساله، م833)

تبصره: در این حکم، بین طلای زرد و سفید و بین استفاده‌ی طولانی مدت و کوتاه مدت فرقی نیست.

آیت‌الله مکارم شیرازی می‌فرماید: پوشیدن طلا برای کوتاه مدت اشکالی ندارد. (استفتائات، ج2، س164)

حکم استفاده از پلاتین

سؤال: آیا به دست کردن و استفاده از پلاتین، برای مرد اشکال دارد؟

حضرت امام، مکارم شیرازی، آیت الله خامنه‌ای، سیستانی: استفاده از پلاتین اشکال ندارد. (حضرت امام، استفتائات، ج1، لباس نمازگزار، س50؛ مکارم شیرازی، استفتائات، ج1، س811؛ خامنه‌ای، اجوبه، س443؛ سیستانی، رهنما، شماره‌ی 74؛ احکام جشن و شادی، ص25)

حکم خرید پارچه‌ی ابریشم برای داماد

سؤال: آیا خرید پارچه و لباس ابریشم خالص برای داماد از سوی خانواده‌ی عروس جایز است؟

اگر آن را به منظور پوشیدن، برای داماد می‌خرند جایز نیست. (توضیح المسائل مراجع، مسأله‌ی 834 و 86؛ وحید خراسانی، توضیح المسائل، مسأله‌ی 840 و 96)

حکم استفاده از کراوات و پاپیون برای داماد در شب عروسی

سؤال: آیا استفاده از کراوات و پاپیون، اشکال شرعی دارد؟ اگر داماد برای شب عروسی از آن استفاده کند، حکم مسأله چیست؟

آیات عظام: خامنه‌ای، مکارم شیرازی: امروزه و در کشور ما، این امر اگر به عنوان شعار بیگانگان و هم بستگی با آن‌ها محسوب شود از آن اجتناب کنید. (خامنه‌ای، اجوبه، س1379؛ مکارم شیرازی، استفتائات، ج2، س1645)

آیت‌الله وحید خراسانی می‌فرماید: اگر کراوات شعار غیر مسلمان حساب شود، جایز نیست و اگر شعار نباشد اشکال ندارد. (رهنما، شماره‌ی 74، احکام جشن و شادی، ص39)

آیت الله سیستانی: استفاده از کراوات اگر مستلزم مفسده باشد حرام است. (رهنما، شماره‌ی 74، احکام جشن و شادی، ص39)

حکم پوشاندن اصلاح صورت در اماکن عمومی برای بانوان

سؤال: آیا اصلاح صورت و برداشتن زیر ابرو برای زنان زینت حساب می‌شود؟ و پوشاندن آن واجب است؟

آیات عظام: امام، سیستانی، مکارم، نوری: اگر بدون آرایش باشد، پوشاندن آن واجب نیست. (امام، استفتائات، ج3، س33؛ سیستانی، رهنما، شماره‌ی 74، احکام جشن و شادی، ص34؛ مکارم، استفتائات، ج1، س802، نوری، استفتائات، ج1، س542)

آیات عظام: صافی، بهجت: این کار فی نفسه اشکالی ندارد ولی باید از نامحرم پوشانده شود. (صافی، جامع الاحکام، ج2، مسأله‌ی1682-1683؛ بهجت، احکام ازدواج، ص98)

آیات عظام: خامنه‌ای، فاضل: اگر زینت محسوب شود پوشاندن آن از مرد نامحرم واجب است.

حکم سرمه‌کشیدن زنان

حکم سرمه کشیدن برای خانم‌ها چیست؟ آیا زینت است و باید آن را بپوشاند؟

آیات عظام: امام، خامنه‌ای، فاضل: اگر عرفاً زینت محسوب شود باید آن را بپوشاند. (امام، احکام ازدواج، ص99؛ خامنه‌ای، اجوبه، 1081؛ فاضل، جامع المسائل، ج1، س1708)

آیات عظام: مکارم، نوری، سیستانی: پوشاندن آن واجب نیست. (مکارم، استفتائات، ج1، س802؛ نوری، استفتائات، ج1، س542؛

سیستانی، رهنما، شماره‌ی74 ،احکام جشن و شادی، ص35 )

حکم پوشاندن آرایش بانوان

سؤال: آیا پوشاندن صورت آرایش کرده‌ی بانوان، در مقابل نامحرم واجب است؟

آیات عظام: امام، خامنه‌ای، صافی، مکارم شیرازی، سیستانی: باید آن را از نامحرم بپوشاند. (امام، استفتائات، ج3، س32؛ خامنه‌ای، اجوبه، 107؛ مکارم، رهنما، شماره‌ی 74، ص36؛ سیستانی، رهنما، شماره‌ی 74، ص36؛ صافی، جامع الاحکام، ج2، س1682)

حکم تاتو کردن

سؤال: تاتو کردن ابروها برای بانوان چه حکمی دارد؟

آیات عظام: خامنه‌ای، مکارم شیرازی، سیستانی: مانعی ندارد؛ ولی اگر زینت شمرده شود، زنان باید آن را از نامحرم بپوشانند. (خامنه‌ای، اجوبه، 1078؛ مکارم: جایز است ولی اگر این زینت تند و زننده باشد و منشأ مفاسدی شود جایز نیست؛ رهنما، شماره‌ی 74، ص37؛ سیستانی، رهنما، شماره‌ی 74، ص37، احکام جشن و شادی)

حکم پوشاندن حلقه‌ی ازدواج

سؤال: حکم پوشیدن حلقه‌ی ازدواج توسط زن ، در صورت دیدن نامحرم چیست؟

آیات عظام: امام، خامنه‌ای، فاضل: باید آن را ازنامحرم بپوشاند. (امام، احکام حجاب، ج3، س36؛ خامنه‌ای، اجوبه، س1079؛ فاضل، جامع المسائل، ج3، س1708)

آیات عظام: مکارم شیرازی، نوری همدانی، سیستانی: پوشاندن آن لازم نیست. (مکارم، استفتائات، ج1، س801؛ نوری، استفتائات، ج2، س669، سیستانی، رهنما، س74، ص37)

حکم ناخن بلند

سؤال: حکم بلند بودن ناخن زن چیست؟ آیاز ینت محسوب می‌شود و باید آ ن را از نامحرم بپوشاند؟

آیت الله سیستانی: اشکال ندارد. (رهنما، احکام جشن و شادی، شماره‌ی 74، آستان‌قدس رضوی، ص39)

حکم عطر برای بانوان

سؤال: عطر زدن و استعمال بوی خوش برای بانوان، در صورتی که به مشام نامحرم برسد، چگونه است؟

آیت الله خامنه‌ای: به خودی خود مانعی ندارد، ولی اگر توجه نامحرم را جلب می‌کند باید از کنار نامحرم عبور نکنند. (آیت الله خامنه‌ای، اجوبه، س1091)

آیت الله سیستانی: اگر موجب تهییج و تحریک باشد جایز نیست. (سیستانی، همان، ص40)

آیت الله وحید خراسانی: بنابر احتیاط واجب جایز نیست. (وحید خراسانی، همان، ص40)

آیت الله نوری همدانی: برای بانون جایز نیست. (نوری همدانی، استفتائات، س1033)

منابع

1. اجوبه استفتائات، سید علی خامنه‌ای، شرکت چاپ و نشر بین الملل، تهران، وابسته به انتشارات امیر کبیر، چاپخانه سپهر، چ‌36، 1386.

2. توضیح المسائل سید علی حسینی سیستانی، مشهد مقدس، ناشر دفتر آیت الله سیستانی، 1341قمری.

3. توضیح المسائل مراجع، سید محمد حسن بنی هاشمی خمینی، دفتر انتشارت اسلامی وابسته به جامعه‌ی مدرسین حوزه‌ علمیه‌ی قم، زمستان 1391.

4. حرم مطهر، اداره‌ی پاسخ‌گویی به سؤالات دینی.

5. رساله‌ی ناصر مکارم شیرازی، مشهد مقدس، انتشارات عروج اندیشه، دفتر مرکزی چهار راه شهدا، چ‌پنجم، 1387.

6. رهنما، آستان‌قدس رضوی، معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی، شماره‌‌ی74، احکام جشن و شادی، کریم آدینه‌ی دوست، چ‌سوم، 1391،

7. مسائل جدید از دیدگاه علماء و مراجع تقلید، تنظیم: سید محسن محمودی، انتشارات علمی فرهنگی صاحب الزمان(عج)، چاپ مهدیه، 1385.

شماره نشریه:  شمیم نرجس شماره 28


تعداد امتیازات: (3) Article Rating
تعداد مشاهده خبر: (3002)

نظرات ارسال شده

هم اکنون هیچ نظری ارسال نشده است. شما می توانید اولین نظردهنده باشد.

ارسال نظر جدید

نام

ایمیل

وب سایت

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید: